Abstrakty referatów

ABSTRAKTY REFERATÓW

23 maja 2013

Biblioteka Jagiellońska, godz. 10:00, sala konferencyjna

Panel I- Polityka. Indie współczesne.

10:00-10:10    oficjalne otwarcie

10:35-11:00    Dominika Gmerek- Stanowisko Indii wobec zasady odpowiedzialności za ochronę, Humanistyczne Studia Doktoranckie w zakresie nauk o polityce, Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego, I rok  Prawo, Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, V rok

„Odpowiedzialność za ochronę” jest próbą uregulowania  interwencji i użycia siły w sytuacji masowych naruszeń praw człowieka, do jakich dochodzi na terytorium państwa obcego. W wyniku prac powołanej przez rząd kanadyjski Komisji ds. Interwencji i Suwerenności Państw w 2001 r. opublikowany został raport „Odpowiedzialność za ochronę”. Co istotne, zaprezentowana i następnie rozwijana na forum Organizacji Narodów Zjednoczonych propozycja była krytykowana przez część świata niezachodniego. W dyskusji wskazywano m.in., że „odpowiedzialność za ochronę” stoi w sprzeczności z zasadą suwerenności państw. Wydarzenia najnowsze, a więc m.in. reakcje społeczności międzynarodowej na sytuację w Libii i Syrii pokazują, że zasada „odpowiedzialności za ochronę” w dalszym ciągu budzi kontrowersje.
Celem wystąpienia będzie dokonanie analizy stanowiska Indii w zakresie zasady „odpowiedzialności za ochronę”. W celu dokonania kompleksowego omówienia problematyki, uwzględnione zostaną również przykłady interwencji humanitarnych w latach 90., a także indyjska interwencja w Pakistanie Wschodnim w 1971 r., która w literaturze określana jest mianem interwencji humanitarnej.

 

11:00-11:25    Nastazja PiątekOgraniczenia wewnętrzne w drodze ku mocarstwowości Indii, absolwentka kulturoznawstwa dalekowschodniego na UJ a obecnie studentka I roku II stopnia stosunków  międzynarodowych: Biznes i polityka Indii (Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych, Uniwersytet Warszawski).

Indie od kilku lat są postrzegane na arenie międzynarodowej jako wschodzące mocarstwo. Jako reprezentant państw regionu Azji Południowej aspirują do grona jednej z potęg globalnych. Do niedawna Indie kojarzone głównie z szeroko pojmowanym Orientem, nie do końca rozumiane przez Zachód, obecnie jawią się światu jako potęga demograficzna i potentat w branży IT. W wielu zestawieniach mierzących wskaźniki ekonomiczne Indie zajmują wysokie miejsca a w opinii grupy prognostyków tamtejsza gospodarka w najbliższych latach może dorównać rozwojowi gospodarki chińskiej i amerykańskiej. Przedstawione w prezentacji czynniki ilustrują główne przyczyny spowalniające rozwój kraju oraz wpływające na kwestie wewnętrzne, które pogłębiają problemy społeczne. Niektóre z nich uwarunkowane kulturowo, są głęboko zakorzenione w mentalności mieszkańców i trudne do przezwyciężenia. Inne odnoszą się do obecnej sytuacji w  kraju, głównie do kwestii społecznych i gospodarczych. Celem wystąpienia będzie analiza i ocena wybranych czynników wewnętrznych, które stoją na drodze ku mocarstwowości Indii a także próba odpowiedzi na pytanie czy w dającej się przewidzieć przyszłości Indie będą mogły stać się jedną z globalnych potęg świata?

11:25-11:50    Jacek Skup- Między Eurazją a Osią demokracji. Indie we współczesnych koncepcjach geopolitycznych

Wzrastające znaczenie Indii, postrzeganych jako przyszłe mocarstwo światowe sprawia, że ich rola w ładzie politycznym staje się przedmiotem refleksji geopolitycznej. Przedmiotem referatu jest porównanie wybranych stanowisk dotyczących Indii  i ich roli w polityce światowej. Analizie poddane zostaną koncepcje rosyjskiego geopolityka Aleksandra Dugina, współczesnego przedstawiciela eurazjatyzmu, który pragnąłby wiedzieć Indie jako partnera Rosji w ramach ładu wielobiegunowego, oraz analityków amerykańskich Roberta Kagana i Roberta Kaplana, promujących koncepcję globalnego przywództwa Stanów Zjednoczonych i zwracających uwagę na znaczenie Indii jako potencjalnego sojusznika USA.

11:50-12:15 Hubert Więckowski- Problemy demograficzne współczesnych Indii, Studia Doktoranckie na Wydziale Zarządzania i Komunikacji Społecznej, UJ, Interdyscyplinarne Studia Doktoranckie Society – Environment – Technology, UJ

Podczas wystąpienia zostaną omówione i zaprezentowane główne problemy demograficzne występujące aktualnie w Indiach. Zostanie omówiony aspekt nierówności wskaźnika stosunku płci pomiędzy mężczyznami a kobietami w społeczeństwie Indyjskim. Aspekt ten zostanie omówiony makrosocjologicznie
z  perspektywy całego kraju, a także w nawiązaniu do poszczególnych regionów. Dodatkowo, omówione zostaną zagadnienia związane z dostępem do służby zdrowia w kontekście wspomnianego wskaźnika. Ponadto, omówiony zostanie zagadnienie wysokiego wskaźnika śmiertelności dziewczynek w Indiach
w kontekście demograficznym. Zaprezentowany zostanie również aspekt związany z zagadnieniem dzietności kobiet w Indiach. Dla lepszego zrozumienia specyfiki występowania owej nierówności w stosunku płci w Indiach zostanie przytoczony fenomen nierówności tegoż wskaźnika w Chinach  – pozwoli to lepiej zrozumieć problem występujący w Indiach. Na zakończenie prezentacji zostaną omówione aspekty ekonomiczne i społeczne przyczyniające się do występowania nierówności w stosunku płci pomiędzy kobietami i mężczyznami w poszczególnych regionach owego kraju.

12:15-12:40    Paulina KozubDysproporcja między liczbą kobiet i mężczyzn w Indiach – problem selektywnej aborcji, studentka drugiego roku Indologii na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Obecnie przygotowuje projekt na zimę 2014 roku na temat sytuacji indyjskich wdów. Założycielka Stowarzyszenia im. Wojtka Kozuba oraz organizatorka Memoriału im. Wojtka Kozuba – Bieg na Babią Górę. Zafascynowana życiem zwyczajnych ludzi na całym świecie, dlatego podróżuje i opowiada o tym, co zobaczyła.

Jednym z największych problemów XXI wieku, z którym borykają się Indie jest dyskryminacja płci żeńskiej. Sprawa ta partycypuje zasadniczo we wszystkich dziedzinach życia Indusów i dotyczy każdej warstwy społecznej oraz wspólnoty religijnej. Ta anomalia demograficzna, jaką stanowi „niedobór kobiet” jest problemem obejmującym nie tylko Indie, ale także między innymi Chiny, Pakistan, Bangladesz.

O selektywnej aborcji w kontekście sytuacji ekonomicznej oraz przekonań tradycyjnych i religijnych.

12:40-13:00    Przerwa

13:00-13:25        Mateusz KłagiszKim jesteśmy? Problem tożsamości Parsów – irańskich emigrantów w Indiach, dr w Zakładzie Iranistyki Instytutu Orientalistyki UJ

Parsowie, nieduża, lecz aktywna i wpływowa grupa religijna zamieszkująca współcześnie większe miasta Indii, głównie Bombaj, to potomkowie zaratusztriańskich emigrantów, którzy opuścili między VIII a X w. n.e. – Iran, ulegający wówczas stopniowej islamizacji. Indie okazały się gościnne dla przybyszy, chociaż pełna asymilacja ze społeczeństwem indyjskim nigdy nie nastąpiła. Dawni i współcześni Parsowie wciąż powracają we wspomnieniach do Iranu, którego obraz uległ na przestrzeni kilkuset lat znacznej mitologizacji. Symboliczna stała się także podróż morska do wybrzeży Gudźaratu, pierwsze kontakty z Brytyjczykami, czy odkrywanie własnej tożsamości w XIX w. Kim zatem są Parsowie? Jak postrzegają ich Hindusi, a jak postrzegają oni siebie samych? Problem tożsamości Parsów jest jednym z ciekawszych zagadnień socjologicznych, któremu wciąż nie poświęcono należytej uwagi. W XX w. pojawiło się wiele prac traktujących o indyjskich zaratusztrianach, lecz wciąż jest to grupa religijna, która wymaga uważnego studiowani. W swoim wystąpieniu postaram się zebrać różne dane i, porządkując je, przedstawić zwięzły obraz tej ciekawej grupy.

 

13:25-13:50    Maciej Michałek- Nowa polityka Delhi wobec Naksalitów – sukces czy przypadek, Doktorant Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW

Problem lewicowych ugrupowań ekstremistycznych w Indiach, tzw. Naksalitów, istnieje już niemal od półwiecza. Przez cały ten czas bywały zarówno okresy większej aktywności tych ugrupowań i krwawych starć między nimi, a siłami bezpieczeństwa, jak również czasy odprężenia i spadku intensywności konfliktu. Po tym, jak pod koniec ubiegłej dekady szybko rosła liczba ofiar, a premier Indii określił Naksalitów najpoważniejszym zagrożeniem dla bezpieczeństwa kraju, rząd w Delhi najwyraźniej zmienił taktykę. Nowa polityka prowadzona przeciwko ekstremistom zakłada połączenie środków siłowych i rozwojowych, a jej założenia po raz pierwszy wydają się trafiać w sedno problemu. Po kilku pierwszych latach nowa taktyka wydaje się przynosić pozytywne efekty, a aktywność Naksalitów maleje. Najbliższa przyszłość przyniesie ostateczną odpowiedź, czy jest to kolejna fluktuacja intensywności konfliktu, czy efekt rzeczywistej skuteczności nowoprzyjętych działań rządu.

13:50-14:15    Krzysztof Iwanek Szkoły hinduskich misjonarzy: działalność organizacji Vidya Bharati, studia doktoranckie na kierunku  kulturoznawstwo, rok III, Instytut Badań Interdyscyplinarnych Artes Liberales Uniwersytetu Warszawskiego

Referat przedstawiać będzie pokrótce działalność organizacji Vidya Bharati Akhil Bharatiya Shiksha Sansthan. Organizacja ta należy do ,,rodziny’’ organizacji Rashtriya Swayamsevak Sangh, a jej zadaniem jest prowadzić sieć prywatnych szkół, w których przekazywana jest ideologia hinduskiego nacjonalizmu (hindutwa). W referacie przedstawione będą struktura, krótkie dzieje, sposób działania szkół i treści przekazywane w podręcznikach organizacji. Referatowi towarzyszyć będzie projekcja zdjęć szkół.

14:15-14:40    Natalia Nadkańska- Zbrodnia (wojenna) i kara (której nie ma). Echa bangladeskiej wojny narodowowyzwoleńczej a sztuka protestu

Rok 1971 był dla Bengalczyków rokiem znamiennym. Po wielomiesięcznej walce ówczesny Pakistan Wschodni uzyskał niepodległość od Pakistanu Zachodniego, tworząc niezależne państwo – Bangladesz. W tzw. wojnie wyzwoleńczej (Mukti Yuddha) wzięły udział zarówno Armia Indyjska, jak i utworzone przez Bengalczyków ruchy oporu (Mukti Bāhinī). Jednak nie każdy z Bengalczyków popierał ideę odłączenia się od Pakistanu Zachodniego. Ci, którzy byli zwolennikami idei niepodzielnego państwa muzułmańskiego, utworzyli paramilitarne grupy kolaborantów (razākār), będące na usługach Armii Pakistanu. Grupy te dopuściły się zbrodni przeciwko ludzkości mordując swych własnych rodaków.

W 2013 roku, po ponad 40 latach od wspomnianych wydarzeń, Trybunał ds. Zbrodni Międzynarodowych w Bangladeszu (powołany do istnienia w roku 2010) postanowił wymierzyć sprawiedliwość i po raz pierwszy w swej historii wydał wyrok skazujący kolaborantów na śmierć. Jednak w praktyce wyrok ten oznacza jedynie pozbawienie wolności.

Mieszkańcy Bangladeszu, będący zwolennikami niepodległego państwa, wolnego od wpływów pakistańskich, zaczęli domagać się wymierzenia kary śmierci. W ramach protestu coraz liczniej zaczęli oni wychodzić na ulice – nie tylko w stolicy, ale także w innych częściach kraju. Wszystkie te działania, które podejmowane były (i nadal są) przez protestujących, zyskały już także swą nazwę – Shahbag Movement.

Shahbag to nie tylko nazwa jednego z centralnych rejonów Dhaki. To również pole działania, na którym realizowane są różnego rodzaju projekty artystyczne; pole, na którym uwidaczniają się relacje pomiędzy polityką a sztuką. Sztuka ta natomiast skupia się przede wszystkim na ukazaniu Pakistańczyków oraz współpracujących z nimi Bengalczyków w sposób brutalny/karykaturalny, nierzadko odwołując się do motywów i haseł towarzyszących wojnie z 1971 roku czy nawet do bohaterów eposów indyjskich.

14:40-15:05   Anna KurzakKoncepcja marketingu społecznego realizowana w Indiach w świetle eksploracji kampanii społecznych, magister, Studia doktoranckie, rok I, Politechnika Częstochowska, Wydział Zarządzania, Instytut Marketingu, zajmuję się zagadnieniami: innowacji w marketingu, komunikacji, zrównoważonego rozwoju, marketingu społecznego i zielonego.

Koncepcja marketingu społecznego bierze pod uwagę przyszłe dobro konsumentów. Stosując ją, przedsiębiorstwa podejmują decyzje marketingowe po rozważeniu pragnień
i interesów konsumentów oraz długofalowych interesów całej społeczności. Zaniedbując interesy społeczności nie przysłuży się społeczeństwu. Kwestie społeczne zatem stanowią dla firm oraz organizacji szansę. Terminem marketing społeczny zaczął posługiwać się Philip Kotler w latach 70. XX wieku twierdząc, iż jest to zastosowanie technik marketingu do promocji idei, służących dobru wspólnemu. Autor stwierdził, iż marketing społeczny ma za zadanie wpływać na zachowania społeczne, nie dla korzyści reklamującego, ale dla korzyści grupy docelowej i całego społeczeństwa.  Marketing społeczny obejmuje reklamę społeczną, która ma na celu przekonać lub zachęcić odbiorców do konkretnej idei lub zachowania.

Reklama społeczna jest procesem komunikacji perswazyjnej, a jej najistotniejszym zadaniem jest wywołanie wśród odbiorców, społecznie pożądanego zachowania lub postawy. Kampania społeczna ma na celu wywołanie zmiany w zastanej rzeczywistości społecznej za pomocą rozwikłania, przybliżenia określonych zjawisk, rozszerzania wiedzy na ich temat, uwrażliwienia ludzi na zamierzone kwestie oraz angażowanie w istotne sprawy społeczne. Wszelkie kampanie społeczne wykorzystują różnorodne narzędzia, natomiast reklama stanowi najpopularniejszą z nich. Różnica pomiędzy reklamą komercyjną a społeczną jest taka, iż
w reklamie komercyjnej twórcy zależy na sprzedaniu danego dobra, lub usługi natomiast produktem reklamy społecznej, który jest sprzedawany, jest zmiana postaw społecznych. Kampanie społeczne przekonują ludzi, aby zmieniali oni swoje nawyki, często złe, przyzwyczajenia, postępowanie. Jest to o wiele trudniejsze do osiągnięcia dla kreatorów kampanii społecznych aniżeli przekonanie odbiorcy reklamy komercyjnej do zakupu artykułu określonej marki. Celem autorki będzie zaprezentowanie kampanii społecznych, które zrealizowane zostały Indiach. W kraju tym, więcej aniżeli w Europie, organizowanych jest kampanii, które dotyczą kobiet i dzieci płci żeńskiej. Zwracają one uwagę na stosowaną
w stosunku do nich przemoc i dyskryminację ze względu na płeć oraz równouprawnienie
i tolerancję.

Na każdego prelegenta przewidziane jest 25 min, w tym czas na zadawanie pytań i dyskusje

24 maja 2013

Biblioteka Jagielllońska, godz. 10:00, sala konferencyjna

Panel II, Religie

10:00-10:25    Joanna GruszewskaKim jest bramin według Buddy? Pojęcie bramina w tekstach kanonu palijskiego

W tekstach kanonu palijskiego, najstarszego korpusu tekstów buddyjskich powstałego na terenie historycznych Indii, bramini pojawiają się zazwyczaj w kontekście krytyki reprezentowanej przez nich ideologii. Budda neguje ich prawo do supremacji nad innymi warnami oraz sprawowany przez nich rytuał ofiarniczy, niejednokrotnie przedstawiając własną wizję definiowania bramina. Podkreśla także brak zgodności deklarowanych przez nich wartości z ich rzeczywistym sposobem życia. Swoiste dla buddyzmu użycie terminu „bramin” szeroko omawia również dwudziesty szósty rozdział Dhammapady – tekstu fundamentalnego dla buddyjskiej etyki.

Proponowany referat ma na celu analizę sposobu przedstawiania i definiowania „bramina” w wybranych źródłach buddyjskich, w kontekście realiów społecznych starożytnych Indii.

10:25-10:50    Krystian KosowskiPraktyki magiczne w Arthaśastrze, Uniwersytet Jagielloński, student III roku studiów licencjackich indianistyki

Prezentacja będzie zawierać analizę praktyk magicznych zawartych w Arthaśastrze, przede wszystkim w jej czternastej (przedostatniej) księdze, głównie w trzeciej części tejże księgi. Praktyki zostaną ogólnie scharakteryzowane, sklasyfikowane i omówione pokrótce. Wybrane praktyki zostaną przedstawione we większym szczególe, wraz z analizą sanskryckich fragmentów Arthaśastry.

10:50-11:15    Natalia Zborowska- Twarze bogini Durgi. Hinduskie mity jako tworzywo paranormal romance (seria „Klątwa tygrysa”), doktorantka Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie (Wydział Filologiczny, Instytut Filologii Polskiej)

Wyobrażenie człowieka Zachodu o hinduskiej mitologii jest raczej nikłe. Tym bardziej warto zastanowić się nad nowym odczytaniem hinduskich wierzeń przez osobę wywodzącą się z innej kultury czynionym na potrzeby literatury. Szczególnie interesującym w tej materii wydaje się być próba zainteresowania kulturą Indii skierowana zwłaszcza do czytelników literatury popularnej dla młodzieży, kształtującej przecież gusta młodszych odbiorców. W tenże sposób, tj. poprzez rozrywkę (dla niektórych nienajwyższych lotów), niezwykle plastyczne, starożytne hinduskie mity odkrywane są przez wielbicieli modnego ostatnio gatunku powieści młodzieżowej paranormal romance, podczas lektury cyklu Colleen Houck Klątwa tygrysa.

Autorka referatu w swoim wystąpieniu prześledzi współczesne odczytanie mitu o bogini Durdze
i demonie Mahiszasurze we wspomnianym cyklu, będącym fenomenem wydawniczym w Stanach Zjednoczonych (cykl w Polsce wydało prestiżowe wydawnictwo Znak). Nie zapominając o miejscu serii Klątwa tygrysa pośród innych „klasyków gatunku” paranormal romance wskaże jej specyfikę,
a z eklektyzmu utworu wydobędzie proponowane czytelnikom przez Houck spojrzenie współczesnego Zachodu na mitologię hinduską jako dziedzictwo kultury indyjskiej niosące swą starożytną mądrość współczesnemu światu.

11:15-11:40    Krzysztof Wojtasik- Hades i Yama – dwóch władców świata umarłych

Celem wystąpienia jest porównanie dwóch bogów Podziemi: indyjskiego Yamy i grecko-rzymskiego  Hadesa pod względem ich charakterystycznych cech i zakresu kompetencji. Podstawą do analizy będą hymny do Yamy zawarte w księdze dziesiątej Rygwedy oraz wybrane fragmenty z literatury greckiej i łacińskiej, m. in. hymn orficki do Hadesa, fragmenty z Platona oraz Stacjusza. Chociaż obaj bogowie należą do mniej popularnych w literaturze postaci bogów, to ich pozycja jest dość mocno, a ich przedstawienia dość stałe, w przeciwieństwie do dużo częściej podlegających różnorakim zmianom postaciom innych bóstw. Stąd też takie zestawienie może dać odpowiedź na pytanie, w jaki sposób myśleli o śmierci i życiu pośmiertnym przedstawiciele obu starożytnych kultur oraz na ile te koncepcje były do siebie podobne.

11:40-12:05    Mariusz Kalandyk- Yatra ideologiczna. Tradycja pielgrzymowania i jej miejsce w indyjskim nacjonalizmie, doktorant, Instytutu Bliskiego i Dalekiego Wschodu Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych, Uniwersytet Jagielloński

Yatra jest jedną z ważniejszych form kultu dla religii wywodzących się z subkontynentu indyjskiego. Pielgrzymowania do miejsc odznaczających się szczególnym znaczeniem sakralnym obecne jest w niemalże wszystkich kulturach świata. Praktyka ta zawiera szczególny składnik transcendentnego przejścia w czasie, którego odbywający pielgrzymkę „pokonują przestrzeń między obszarem życia codziennego, gdzie silnie oddziałuje sfera profanum, do miejsca świętego, zanurzonego przede wszystkim w sacrum” [Wróblewski, 2003: 63].

Przejście w sferę sacrum nie musi bezwzględnie dotyczyć życia religijnego, choć jest z nim nierozerwalnie związane. Benedykt Anderson [1997] w pielgrzymkach zarówno religijnych, jaki i świeckich widzi czynnik wpływającego na kształtowanie wspólnot narodowych i rozpowszechniania nacjonalizmu.

Powszechność tej formy praktyki religijnej na subkontynencie indyjskim sprawia, że yatra jest doskonałym nośnikiem dla dyskursu politycznego w tym również narodowego. Począwszy od słynnego marszu solnego zorganizowanego przez Mahatmę Gandhiego w 1930 roku przeanalizujemy przykłady wykorzystywania yatry, jako środka mobilizacji politycznej. Przyglądniemy się, w jaki sposób wokół tej praktyki budowane są narracje polityczne. I wreszcie wskażemy, jak pielgrzymki ideologiczne wspierają ideologię narodową.

12:05-12:30    Nina Budziszewska- Nārāyaṇīyā – jak Bóg staje się widoczny, IV rok studiów doktoranckich, Filologia indyjska i kultura Indii, Uniwersytet Wrocławski

Narajanija jest końcową partią Mokszadharmy (Mokṣadharma), najdłuższego filozoficznego wykładu Mahabharaty (Mahābhārata). To tutaj Najwyższy Bóg Narajana (Nārāyaṇa) inne określenie Wisznu (Viṣṇu), staje się widoczny; tutaj Brahma (Brahmā) poucza swego syna Rudrę (Rudra) o najwyższym atmanie (ātman); tutaj w końcu pojawia się nauka o doskonałych wyznawcach Narajany, ekantinach (ekāntin), którzy dostępują wizji Najwyższego. Znają bowiem najdoskonalszy sposób oddawania czci Bogu. Wyższy niż ofiary, joga, tajemna wiedza, uwielbienie… O tym sposobie sam Narajana poucza Naradę (Nārada), doskonałego boskiego mędrca.

12:30-12:55    Robert Czyżykowski- Nurt sahadźija jako przykład trwałości tantrycznej tradycji w Bengalu, dr Instytut Religioznawstwa UJ

Nurt sahadźija jest fenomenem religijnym o charakterze tantrycznym rozwijającym się w regionie Bengalu co najmniej  od tysiąca lat. Termin „sahadźija” (sahajiyā) pochodzi od sanskryckiego sahaja (saha – „z, wraz”, ja – „rodzić się”), stąd: sahaja „wrodzony”, „inherentny”, „naturalny”. Natomiast „sahadźija” to ten, powiązany z sahadźą. Nurt sahadźija ma cechy mistycznego kompleksu o charakterze uniwersalnym, przez wieki manifestującego się w różnych wcieleniach w religiach Bengalu, w powiązaniu z wielorakimi formami hinduizmu (wisznuizm sahadźija, nath-jogini) i buddyzmu (siddhowie). Tworzył on również  zjawiska synkretyczne (baulowie). Z uwagi na niejasność i trudności interpretacyjne wiele aspektów ezoterycznej dyscypliny różnych form nurtu sahadźija wciąż pozostaje otwartym problemem badawczym.  Praktyka religijna w grupie  o charakterze zamkniętym (ezoterycznym, hermetycznym) jaką są tradycje sahadźija z jednej strony podkreśla odrębność inicjowanego człowieka od świata profanów, z drugiej zaś strony polega na wydobyciu pierwotnej, wrodzonej zasady  człowieka związanej z  cielesnością i impulsami fizjologicznymi  (sahadźa),  będącej jednakże bramą do urzeczywistnienia boskiej natury człowieka. Referat ma na celu ukazanie złożonej problematyki rozwoju i ewolucji fenomenu nurtu sahadźija jako tradycji inicjacyjnej na tle historii religijnej Bengalu.

12:55-13:20    Olga Nowicka- Mitologiczne źródła agnićajany w Śatapatha Brahmanie

Za mitologicznego demiurga uważany jest Pradźapati (prajāpati – Pan Stworzenia), twórca ofiary i pierwszy ofiarnik. W akcie kreacji złożył sam siebie w ofierze, w czego wyniku wyłonił się wszechświat. Ów proces eksterioryzacji, przejścia z pierwotnej całości, integralności w mnogość stworzenia (sanskr. ekanānā) stał się paradygmatem wedyjskiej ofiary – yajña. Zgodnie z tą koncepcją, każda kolejna ofiara była powtórzeniem tej pierwotnej, stwarzaniem świata na nowo, a także podtrzymywaniem kosmicznego porządku. Jednakże w przypadku agnićajany (agnicayana), rytuału wznoszenia wielkiego ołtarza ogniowego, mamy do czynienia z odwrotnością tego procesu – konstruowanie ołtarza, który symbolizuje Pradźapatiego, z wcześniej rozczłonkowanego ciała, jest procesem powtórnego przywracania jedności. Scalaniem świata, przejawiającego się w mnogości zjawisk, w jeden pierwotny byt. Podczas wznoszenia ołtarza ogniowego ofiarnik nie tylko rekonstruuje ciało Pradźapatiego, ale również tworzy swoje własne, boskie, nieśmiertelne ciało, w wyniku procesu utożsamiania Twórcy z odtwórcą.

Celem referatu jest przedstawienie wysublimowanych spekulacji dotyczących mitologicznej genezy rytuału agnićajany w Śatapatha Brahmanie.

 

13:20-13:45    przerwa

Panel III, Język i literatura

13:45-14:15    Hermina CielasZalecenia metryczne w Agni Puranie a wybrane przykłady citrabandha

14:15-14:40    Piotr Paczkowski- Współczesny język syngaleski na tle języków indoaryjskich oraz drawidyjskich, student filologii nowoindyjskiej oraz fińskiej na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, w roku akademickim 2001/2012 uczestnik wymiany studenckiej na Uniwersytecie Helsińskim. Uczestnik konferencji Dni Indyjskie 2012 w Krakowie.

Przez kilka stuleci języki grupy syngalesko-malediwskiej rozwijały się w geograficznej separacji od pozostałych języków indoaryjskich. Ma to dzisiaj odzwierciedlenie w składni, fonetyce, leksyce oraz systemach pisma stosowanych w tych językach. Współczesny język syngaleski pod wieloma względami bliższy jest językom drawidyjskim. Spośród nich największy wpływ  na język syngaleski miał, mający również  status  oficjalnego języka Sri Lanki,  tamilski. Zjawisko współwystępowania i przenikania się tych dwóch języków jest  dość łatwo zauważalne,  choć budzi kontrowersje ze względów politycznych. Drugim językiem, który ma bardzo duży wpływ na rozwój języka syngaleskiego jest angielski. Jest to proces zapoczątkowany w czasach kolonialnych, a obecnie pogłębiający się wskutek powszechnej globalizacji i polityki językowej Sri Lanki. Celem referatu jest ukazanie genezy zjawiska, różnic i podobieństw pomiędzy przedstawianymi językami oraz wpisanie tego w trudny kontekst polityczny, jakim jest nieustający konflikt syngalesko-tamilski na Sri Lance, a także polityka wobec języków drawidyjskich w Indiach.

 

14:40-15:05    Lidia Szczepanik – Some thoughts on plagiarism in Sanskrit poetry with the example of messenger poems

There are two sides to the topic of plagiarism in Sanskrit poetry. On the one hand, there is a rich theoretical tradition dating back to the Dhvanyāloka of Ānandavardhana (ca IX C.E.) which deals with the topic of plagiarism, originality and subject-matter (artha). The theorists all seem to disapprove of literary theft, some more ardently than others. On the other hand, we can easily see on the spectacular example of dūtakāvya (messenger poems) that ‘sharing’ form, subject-matter, sense and even portions of text was quotidian practice.

This messenger-poem genre which has been developing over the last 1500 years and yet, it may seem that all of the poems are facsimiles of the ‘original’ dūtakāvya, the Meghadūta of Kālidāsa. The aim if this paper will be to sketch out a short history of theoretical deliberation on the subject of plagiarism (including Ānandavardhana, Rājaśekhara, Bhoja and Hemacandra) and to confront it with the example of the extremely prolific dūtakāvya genre.

15:05-15:30    Agnieszka Ibupoto – Zapożyczenia sanskryckie w języku sindhi, I roku studiów magisterskich, kierunek indologia i Uniwersytet Warszawski, Wydział Orientalistyczny.

W historii rozwoju języków indyjskich wyróżnia się trzy okresy: staroindoaryjski, średnioindoaryjski oraz nowoindoaryjski.

Sindhi jest językiem nowoindoaryjskim z rodziny języków indoeuropejskich. Posługuje się nim ok. 18 milionów ludzi głównie w prowincji Sindh w południowym Pakistanie oraz w Indiach na terenach Gudźaratu i Radźasthanu. Sindhi dzieli się na sześć głównych dialektów: wicioli, kaććhi, thari, lari, lasi i siraiki

Głównym celem tej prezentacji jest ukazanie wpływu, jaki sanskryt wywarł na leksykę języka sindhi. Szczególny nacisk kładę na przedstawienie zmian fonetycznych i semantycznych, które zaszły w ciągu długiego procesu rozwoju. Poprzez porównanie wyrazów dwóch słowników staram się określić jakiego typu zapożyczenia z sanskrytu występują w sindhi. Zaskakujące jest to, że tak wiele słownictwa sanskryckiego występuje w sindhi mówionym, mimo dość wczesnej islamizacji tego regionu.

25 maja 2013

Sala 13 w Collegium Broscianum, ul. Grodzka 52, godz. 12

Panel IV, Sztuka

12:00-12:25    Mandar Purandare – Rivers in Maharashtra

12:25-12:50  Jagoda Czarnotta – McLeod Ganj – czy to jeszcze Indie? Tybetańskie pars pro toto na emigracji, UJ, Wydział Filozoficzny, KPSC: buddologia (II rok)

McLeod Ganj to niewielka miejscowość, której sama nazwa sugeruje już jej indyjskość; pochodzi od nazwiska gubernatora Pendżabu z czasów brytyjskiego panowania. To w jej zakątkach Anglicy szukali schronienia przed upałem nieubłagalnych promieni letniego słońca. Obecnie sytuacja wygląda inaczej, jednak McLeod zachowało swoją pierwotną funkcję – nadal służy jako azyl. Od 1959 roku, kiedy to Dalaj Lama zmuszony był uciekać z Tybetu, to właśnie tzw. hill station, położone w zachodnich Himalajach, służy Jego Świątobliwości za dom. Wprawdzie samego Dalaj Lamę, w związku z jego licznymi podróżami, trudno tu spotkać, ale jest w tym miejscu coś – kolokwialnie rzecz ujmując – coś magicznego; coś, co jawi się głównie zachodnim turystom jako legendarne Shangri-la i spełnienie mistycznych doznań. McLeod można określić esencją Tybetu, sercem kultury i duchowości – zakazanych w okupowanych granicach. Mimo że geograficznie przynależy do Indii, nie bez potrzeby nazywane jest „Małą Lhasą” – tutaj, na obszarze przesiąkniętym wolnością, mieszkają setki Tybetańczyków, tutaj też znajdują się najażniejsze instytucje, nie tylko religijne. Dlatego też warto się zastanowić – czy w tym przypadku możemy jeszcze nazywać tę miejscowość indyjską?

12:50-13:15    Aleksandra Knapik– Indie – kraj rajskich ogrodów, Instytut Historii sztuki UJ,Wydział Historyczny, doktorantka pierwszego roku Wydziału Historycznego. Zajmuje się Historią sztuki  ogrodowej. W ramach pracy bada ogrody powstałe na przełomie XVIII i XIX wieku na  terenie Rzeczpospolitej, oraz życie słynnych ogrodniczek.W kręgu zainteresowań są również ogrody azjatyckie i islamskie.

W żadnym innym kraju ogrody nie były zakładane z takim rozmachem jak w Indiach za czasów Mogołów. Kiedy Babur – Władca ogrodnik, powiększając granice swojego państwa skierował się do Indii, wraz z nim z pojawiły się na tych terenach ogrody w stylu islamskim. Jego następcy tworzyli najpiękniejsze założenia na świecie, próbując odtworzyć namiastkę rajskiego ogrodu. Niewiele osób wie że słynny Tadź Mahal tak naprawdę jest położony w centrum wielkiego ogrodu. Arcydzieło to zostało stworzone za sprawą Szahdźahana dla jego ukochanej żony Mumtaz Mahal i zachwyca po dziś dzień. W moim wystąpieniu chciałabym oprócz charakterystyki ogrodu słynnego mauzoleum opisać również inne znane założenia pochodzące z czasów panowania dynastii Mogołów. Skupię się również na tym co było wyjątkowego w omawianych ogrodach, jakie były ich podstawowe cechy, jak odwzorowywały one kulturę Indii, a także jakie występowały w nich symboliczne rośliny.

 

13:15-13:40    Olga Jonarska – Motywy europejskie w mogolskim malarstwie miniaturowym, studentka trzeciego roku indianistyki w Instytucie Orientalistyki UJ i  członkini Koła Naukowego Indologów UJ. Do jej zainteresowań należą: dziewiętnastowieczny orientalizm europejski, wzajemne wpływy kulturowe Europy i Azji Południowej, indyjskie inspiracje w modzie i stylu życia Europy XIX wieku oraz sztuka indyjska, szczególnie sztuka kręgu kulturowego dworów mogolskich, a także malarstwo i grafika powstające na terenie subkontynentu indyjskiego w okresie kolonialnym i postkolonialnym.

Fascynacja kulturą tzw. „Orientu” znajdowała swe odbicie w sztuce europejskiej przez całą epokę nowożytną. Coraz częstsze – po odkryciu drogi morskiej –  odwiedziny Europejczyków w Indiach oraz wynikająca zeń wiedza przyczyniły się do licznych nawiązań, prób naśladowczych i inspiracji kulturą subkontynentu indyjskiego w sztuce Europy. Pozornie wydawałoby się, że owa fascynacja miała charakter jednostronny – aż do osiemnastego wieku artyści indyjscy nie wykazywali większego zainteresowania tym, jak wyglądało życie i działalność artystyczna Europejczyków, sami tworząc wspaniałe dzieła, zupełnie niezależne i odmienne od tego, co działo się na scenie artystycznej „Zachodu”. Jeżeli jednak przyjrzymy się nieco bliżej sztuce powstającej na dworach Mogołów (1526-1858), odkryjemy, że kultura europejska budziła duże zaciekawienie zarówno u tamtejszych artystów, jak i ich patronów. W malarstwie miniaturowym można odnaleźć mnóstwo przykładów adaptowania na grunt rodzimej sztuki elementów ikonografii europejskiej, ale i wykorzystywania bezpośrednich motywów i tematów zaczerpniętych z tradycji antycznej i chrześcijańskiej. Szczególnie interesujące są przedstawienia Europy, jej mieszkańców i ich codziennego życia. Tworzone głównie na podstawie wyobrażeń, były mniej więcej w równym stopniu realne, jak wizerunki krajów „Orientu”, powstające w pracowniach europejskich twórców.

13:40-14:05    Dorota Kamińska-Jones- Indyjska Wenus, europejska najika. Konstrukcje kobiecości w indyjskiej sztuce akademickiej

14:05-14:30    Magdalena JanuszekDuma czy uprzedzenie? Bollywoodu związki z Zachodem

Kino bollywoodzkie wciąż kusi Europejczyków swoją egzotyką. Różnorakie aspekty odmiennej kultury – obyczaje, sposób myślenia, stroje, potrawy i muzyka – wydają się być możliwe do poznania niemal na wyciągnięcie ręki, poprzez film. Długo by dyskutować nad tym, na ile prawdziwy jest to obraz; na pewno dla widzów Zachodu najatrakcyjniejszy.

Nie można nie zauważyć jednak oczywistego i opisanego już częstego sięgania Bollywoodu po wzorce europejskie czy amerykańskie – zarówno te współczesne (np. remake Filadelfii) jak i klasyczne (Makbet, Duma i uprzedzenie). Autorka bada realizację tych wzorców, szuka punktów wspólnych oraz różnic pomiędzy oryginałami a adaptacjami, jak również porównuje adaptacje między sobą.

14:30-14:55    Tatiana SzurlejMogambo strażnikiem rodzinnych wartości? Nieprzypadkowa rola Amrisha Puri w Żonie dla zuchwałych Adityi Chopry, Instytut Orientalistyki UJ, indianistyka, III rok studiów doktoranckich

Tematem planowanego wystąpienia jest analiza kreacji aktorskiej Amrisha Puri w filmie Żona dla zuchwałych (Dilwale Dulhania Le Jayenge, 1995, reż. Aditya Chopra) na tle zarówno wcześniejszych ról aktora, jak i przemian, które zaszły w kinie bollywoodzkim lat dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia.

Amrish Puri to aktor bardzo charakterystyczny, którego szczególną fizjonomię twórcy kina indyjskiego wykorzystywali z upodobaniem, obsadzając go przeważnie w rolach psychopatycznych czarnych charakterów. Nie był to wprawdzie nigdy ekranowy geniusz zła, za jakiego uważa się przede wszystkim Prana, ale na pewno większość jego ról, to powołanie do życia niepokojących, wręcz demonicznych bohaterów, z których niektórzy, jak na przykład Mogambo, uważani są nawet za swoiste ikony.

Biorąc pod uwagę znaczenie indyjskiego star systemu i mocne utożsamienie poszczególnych aktorów z granymi przez nich typami postaci, jakiego zwykle dokonuje publiczność subkontynentu, należy sobie postawić pytanie czy w wyborze tego właśnie aktora do roli broniącego tradycji ojca rodziny można dopatrzyć się drugiego dna, pozwalającego w nowy sposób odczytać ten tak ważny, przełomowy film, jakim jest Żona dla zuchwałych.

14:55 -15:20   Dorota Staj- Indyjska teoria rasa jako narzędzie interpretacyjne filmowej „Trylogii Apu” Satyajita Raya, studentka III roku indianistyki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Interesuje się przede wszytkim kinematografią indyjską, sztukami performatywnymi i literaturą hindi oraz anglojęzyczną.

Zgodnie z indyjską tradycją, pierwszym teoretykiem dramatu jest Bharata, autor Natjaśastry. Jedną z najważniejszych części tego dzieła jest rozdział dotyczący teorii rasa, czyli smaku, przeżycia estetycznego. Wywołanie konkretnych emocji poprzez określone środki wyrazu jest według Bharaty najistotniejszym celem przedstawienia. Te emocje są przypisane do smaków i wymienia się ich osiem lub dziewięć. Istotną rolę w kształtowaniu teorii rasa odegrał potem Abhinavagupta; w jego traktacie pojawia się jeszcze jeden ważny element związany z teorią rasa – pojęcie ćamatkara, czyli olśnienia, zachwytu. „Trylogia Apu” Satyajita Raya odwołuje się w dużym stopniu właśnie do koncepcji ćamatkara. Główny bohater opowieści, Apu, odkrywa świat dzięki wyjątkowej umiejętności odczuwania zachwytu nad każdym elementem życia i otoczenia. Uczucia odpowiadające poszczególnym smakom generalnie przesycają dzieła Satyajita Raya. Znajomość teorii opisującej te uczucia pozwala w pełni docenić kunszt reżysera. Niemal każda scena i ujęcie niosą ze sobą przesłanie, które często można wychwycić jedynie znając kontekst kulturowy i schemat, któremu podporządkowana jest całość. Stąd opinia, że to, co zdaje się kształtować kino indyjskie, to nacisk raczej na to JAK dzieją się rzeczy, niż CO wydarzy się dalej.

15:20-15:45   Agnieszka Wójcik- Bharatanāṭyam jako klasyczny taniec indyjski, studentka III roku studiów I stopnia w Zakładzie Indianistyki, Instytucie Orientalistyki UJ

Bharatanāṭyam – południowoindyjska forma taneczna pochodząca z terenów obecnego stanu Tamilnadu – określany jest jako jeden z najstarszych stylów klasycznego tańca indyjskiego, mający swoje korzenie w sanskryckim traktacie Nāṭyaśāstra. Jednak pod swoją obecną nazwą taniec ten funkcjonuje dopiero od lat 30. XX wieku, okresu odrodzenia tańca w Indiach. Wcześniej, znany jako sadir, praktykowany był przez devadāsī, tancerki świątynne i dworskie. Największą rolę w okresie odrodzenia bharatanāṭyam odegrała działalność dwóch tancerek – Rukmini Devi i Balasaraswati.

Celem wystąpienia będzie przedstawienie procesu powstania bharatanāṭyam we współcześnie znanej nam formie indyjskiego tańca klasycznego, ze zwróceniem uwagi na kontekst społeczny i polityczny oraz na cele przyświecające tej transformacji, jak i na zmiany, jakie zaszły w praktyce samego tańca. Towarzyszyć będzie temu refleksja nad znaczeniem, jakie niesie ze sobą określanie bharatanāṭyam jako „indyjski taniec klasyczny” oraz nad problemami wynikającymi z użycia tego określenia w kontekście sztuki indyjskiej.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s